TÜRK KÜLTÜRÜNDE EVLİLİK

TÜRK KÜLTÜRÜNDE EVLİLİK

Bu yazı Sedat Üveys Örnek’in Türk Halkbilimi kitabında yer alan Evlilik makalesinden yararlanarak hazırlanmıştır.

İlgili makalemizi incelediğimiz taktirde düğünlerin ve evliliğin Türk kültürü içerisinde önemli bir yere sahip olduğunu anlamaktayız. Bu durum makalemizin başında  açık bir şekilde ifade edilmiş, düğünlerle ilgili var olan atasözlerimizle örneklendirme yapılarak konuyu daha iyi şekilde anlayabilmemize olanak sağlanmıştır.

Öte yandan anlıyoruz ki düğün merasimlerinin evlenecek çiftlerin bu günü kutlamalarına olanak sağlamasının yanı sıra çeşitli kültürel işlevleri de bulunmaktadır.

Evlilik sürecinin ilk başlarından itibaren bu süreç kültürel işlevlere göre şekil aldığını anlamaktayız.  Toplum, belirli yaşa ve olgunluğa ulaşan kişilere çeşitli yaklaşımlarda bulunması bu sürecin en önemli etkeni olduğunu belirtebiliriz.

Evlenme sürecinin başlamasında iletişimin önem arz ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumun yani evlenmek isteyen bireyin bunu ailesine aktarma sürecinde geleneklerde var olan şekillerle, davranışlarla ifade etmektedir. Bu durumun toplum yapısıyla alakalı olduğu aşikardır. Bireyin yaşamını içerisinde bulunduğu toplumun kültür ögelerine göre şekillendirdiğini göz önünde bulunduğumuz taktirde bu durumu daha iyi kavramaktayız.

Türk kültüründe geçmişten günümüze gelen, gelecek nesillerde de devam edeceğini düşündüğümüz belirli kalıplar vardır. Toplumda bireylere belirli durumlarda cinsiyetlerine göre yaklaşımlarda bulunulur. İlgili makalemizi incelediğimizde evlenmek isteyen erkek ve kızların birbirinden farklı davranış ve imalarda bulunarak bu durumu ailesine aktarmaya çalıştığını gözlemliyoruz. Bu durumu kültürümüzde var olan sosyal normlarla ilişkilendirebiliriz. Kızların belirli davranışlar yaptığı taktirde hoş karşılanmayacağını bilmekteyiz. Öte yandan erkek bireylerin kızlardan daha rahat olması ve de bunun gibi diğer hususlar sosyal normların çıkarımlarının sonucudur.

Öte yandan makalemizi incelediğimiz zaman gözlemlediğimiz ve belirtmemiz gereken önemli bir hususta Türk aile yapısıdır. Bilindiği üzere Türk milleti geçmişten beri aile yapısını önem vermiş, kutsal kabul etmiştir. Bireyler eş seçimi yaparken karşı bireyin aile yapısını dikkate aldığı, nasıl bir ailede yetiştiğine dikkat etmektedir. Bu durum evlenmek isteyen aileleri içinde önem teşkil etmektedir. Aile yapısının uyuşması, gelin ve damat adaylarının birbirlerinin aileleri tarafından belirli kriterlere uydukları taktirde beğenilmeleri bunun sonucunda sürecin güzel ilerlediği anlaşılmaktadır. Makalemizi incelediğimizde bu durumu daha iyi anlamamızın yanında çeşitli yorumlarda bulunabiliyoruz.

Raporumuz başlarken evlenme sürecinin sadece iki bireyin yuva kurmasından ibaret olmadığını bunun yanında çeşitli kültürel işlevlerinin bulunduğunu dile getirmiştik. Yeni akrabağlık ilişkisinin kurulmasını Halkbilimsel açıdan değerlendirdiğimiz halinde bu durumun önemli sosyolojik etki ve tesirlerinin oluşabileceği sonucuna varmaktayız. Öte yandan bu durumun toplumsal boyutlarının olduğunu anlamaktayız. Örneğin evlenecek bireylerin memleketlerinin farklı olduğunu, farklı şehirlerde yaşadıklarını düşünelim. Yapılacak evlilikle birlikte yeni bir kültür alışverişi olacaktır. Yeni kültürlerin yakından tanınması iki farklı bölgenin kaynaşmasına vesile olacaktır. Bu ve bunun gibi durumlar evliliğin kültürel işlevlerindendir. İlgili makalemizi incelediğimizde bu durumu anlamamızın yanı sıra Halkbilimsel açıdan değerlendirip çıkarımlarda bulunuyoruz.

Evlilik sürecinde bazı ritüellerin ve uygulamaların olduğunu anlamaktayız.  Başlık parası olsun düğünde yapılan uygulamalar olsun tüm bunlar kültür değerlerimizin bizlere sunduğu  ögeler sayesinde gerçekleşmektedir. Yapılan uygulanmaların kültürel nedenleri ve açıklamaları bulunmaktadır. Bu durum bizlere kültürümüzün zenginliğini göstermektedir.

Makalemizi incelediğimiz zaman dikkatimizi çeken bir diğer önemli husus evlilik ve düğün uygulamalarını Dede Korkut hikayelerinde geçiyor olmasıdır. Dede Korkut hikayelerinin Türk milletinin yaşamına kaynaklık ettiğini bir kez daha anlamaktayız.

Ufak bir değerlendirme yaptığımız taktirde evlilik sürecinin bütün evrelerinin kültürümüz etrafına şekillendiğini her bir evrenin geçmişten günümüze taşıdığımız izlerin bulunduğunu anlamaktayız. Öte yandan evlilik süreci biz Halkbilimciler için çok önemli bir inceleme ve çalışma alanıdır. Var olan düğün kültürümüzü korumalı ve yaşatmalıyız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir