Kayra Han: Türk mitolojisindeki En büyük Tanrı

Kayra Han: Türk mitolojisindeki En büyük Tanrı

Mitolojik inanışa göre KAYRA HAN Türk mitolojisindeki Tanrıların en büyüğü ve en önemlisidir.Bütün diğer tanrıların babasıdır ve hepsini o yaratmıştır. Bütün insanlığın kaderini de o yazmıştır.

Söylenir ki kadim zamanlarda evren henüz yaratılmadan ve gökyüzünün katlarında Tanrılar yerlerini almadan önce yalnızca o vardı. O ki bazı Şaman ve Altay anlatılarında Gök Tanrı ile bile eş tutulmuştu.

İnanılır ki Kayra Han Gök Tanrı’ın çocuğudur ve annesi yoktur. Bu sebepledir ki göğün en üstünde 17.katında yaşamaktadır. çeşitli anlatılara göre Kayra Han’ın üç oğlu bulunmaktadır bunlar: Ülgen, Mergen ve Kızagan‘dır. Bunlar arasında en bilineni ve sevileni Tanrı Ülgen’dir. Ülgen, Kayra Han’ın iyiliğini, bağışlayıcılığını ve merhametini almıştır. Kızagan ise adında anlaşılacağı gibi kızgınlığını ve öfkesini Mergen ise bilginliğini, aklını ve hikmeti gibi özelliklerini almıştır.

Kayra Han birçok kaynakta bütün Tanrıların yaratıcısı yani Tanrılar tanrısı olarak geçmektedir. Yaratılış destanına göre Dünyanın yaratıcısı da Kayra Han’dır. Kayra yeryüzünü yarattıktan sonra dokuz kollu ağacı dikmiştir. Bu ağaç yeryüzü ve gökyüzünü birbirine bağlayan ağaçtır yani ulu kayındır. Kayra insanlığın dokuz ırkını bu ağacın dokuz dalından yaratmıştır.

İnanışa göre Kayra Han yaz aylarını gökyüzünde kış aylarını ise yeryüzünde geçirmektedir. Çok renkli yıldırımlara sahip olması ile bilinir. Anlatılara göre Kayra‘nın yıldırımını çarptığı kişi Şaman olur.

Kayra’nın tasviri daha çok soyuttur. O Türk insanını hem eril hem dişil olarak nitelendirdiği bir varlıktır. Birçok kaynakta Ana ve Ata olarak geçer.

Her ne kadar birbirlerini tam karşılamayıp aynı özellikleri taşımıyor olsalar da diğer milletlerin mitolojilerine baktığımızda, Yunan mitolojisinde babasını yenerek baş Tanrı olan Gökyüzü ve yıldırımların Tanrısı Zeus ile Roma mitolojisinde Zeus’a karşılık gelen Jupiter ile İskandinav mitolojisinde ki Odin ile karşılık gelebileceğini söyleyebiliriz.

Son olarak Kayra kelimesinin etimolojik kökenine baktığımızda Kayra isminin Kay kökünden türediği görülmektedir. kelime anlamı olarak Kayra; Lütuf, İhsan anlamına da gelmektedir.

SEYİT ERCAN seyitercan@turkhalkbilimi.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir