Türk Kubbesi

Türk Kubbesi

TÜRK KUBBESİ

Sibirya’da Eski taş devrine ve Şensi’de yeni taş devrine ait mesken kalıntıları ile Tagar kültürü İç Asya göçebelerinin Çadır ve yurt şekillerinin bugüne kadar değişmediğine şahittir. Türk kerekü’sü ve yurdunun değişmeyen unsurları şunlardır; Kütüklerden veya örülmüş bir kamıştan veya birbirine şeritlerle bağlı değneklerden oluşmuş bir perde silindir şeklinde yere oturtulur eğilmiş veya çatılmış dallardan yapılı kubbe veya kümbet şeklinde olan silindirin üzerine kapak gibi oturtulur Eğni’nin dört yöne karşılık gelen dört dalı yere kadar uzanır ve bağ ile dört yöne çakılmış kamalara sabitlenir. Böylece sağlam oturan maskenin içi hasır, dışı keçe ile örtülüp örtüler kuşaklarla bağlanır

Kerekü veya yurdun ortasında ocak bulunur. Dumanın çıkması için eğni’nin  tepesinde , dalları birbirine bağlayan çember örtüsüz bırakılır. İç Asya Türkleri, bu kısma hala çangırah demekte ve bunu güneşe benzetmektedirler. .Eğni’nin tepesi baca şeklinde de olurdu’ ve eski Türkçede buna Tügünük  adı verilirdi.

Hükümdarlık simgesi otağ ve günlüğün biçimsel özelliklerinden ilki, büyük ve süslü olmasıydı., İstemi Kağan’ın otağının sanatkarane bir şekilde boyanmış alaca ipeklerle örtülü olduğunu kaydetmişti Batı Türk kağanı Tung-Yabgu’nun büyük çadırının, göz kamaştırıcı altın çiçeklerle süslü olduğu belirtilmiştir. Batı Türk devrinden günlük tasvirleri, Türkçe Budacı kitabeleriyle kendini gösteren, Kum-tura duvar resimlerinde görülür.

Kubbeli Yuvarlak Çadır Şeklinde Kurgan ve Oda:

Göçebelerdeki çadır şeklinde kargır yapılanın kubbeli çadır ve günlüğün, kozmik kavramlarla ve rütbeyle ilgili şekillerinin kargır malzemeyle taklidi sonucunda meydana geldiğini araştırmacıların çoğu tekrarlar.”

 Eberhard, proto-Türk saydığı Chou’lan ‘ kubbeli kurganlarının daha önceki ve sonraki yassı tavanlı Çin mezarlarından farkını ve kubbeli çadırla ilgisini ifade etmektedir.

Batı Türk devrinden beri Türklerin yayıldığı illerde, Türkistan ve Uygur vihar harabelerinde kubbeli yuvarlak Türk çadırı şeklinde odalara rastlanılır. Türk çadırı olduğu gibi bu odaların ortasında ocak ve kubbenin tepesinde bacada da bulunabilirdi. Kubbeli çadır şeklinde ki   odaların XI. yüzyılda, çadırınkine benzer kozmik bir mana ifade edebileceği de anlaşılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir