Osmanlıda Tarih Yazıcılığı

Osmanlıda Tarih Yazıcılığı

OSMANLI TARİH YAZICILIĞI

Osmanlı tarih yazıcılığı ilk olarak XV. Yüzyılda başlamış olsada bu eserin günümüze kadar ulaşılamadığı anlaşılmaktadır. Osmanlıda tarih yazıcılığınına ait teferrruatlı bilgileri sunan kaynak ancak XV. Yüzyılın ikinci yarısında II. Beyazıt döneminde yazıldığını yine bu kaynak vasıtasıyla öğrenmekteyiz..

Osmanlı tarih yazıcılığında yer alan bir diğer husus Şehname yazıcılığıdır. Şehname yazıcılığı; İran kaynaklı bir türdür ve Edebi tarih yazıcılığı anlamı taşımaktadır. Osmanlı’da Şehname yazıcılığı fatih döneminde başlamıştır. Fakat ilk şehname denemesi başarılı olamamıştır Şehname ancak Kanuni döneminde resmi hal alabilmiştir.

Yine bu kaynağı incelediğimiz takdirde Osmanlı’da Resmi tarih yazıcılığının yanı sıra özel gazeteler ve devlet görevlileri tarafından kaleme alınan kaynaklar mevcut olduğunu anlamaktayız. Bu yazılar bazen sadece bir kişiyi veya bir olayı anlatmak için yazılan tarihler olduğu belirtilmektedir. II. beyazid döneminin en önemli olaylarından birisi Olan Cem Sultan olayı içinde bir eser yazılmıştır. Bu eserde Cem sultanın yakınlarından birisi tarafından kaleme alınmış olup Cem sultanın hayat hikayesi anlatılmıştır

Yavuz sultan selim dönemi ile birlikte bu türde eserlerde hükümdarın dönemimini içeren yazıların olduğu belirtilir Yine bu dönemde devletin iyice temellenmesinin sayesinde tarih kitapları da artmıştır. Kanuni dönemine gelindiğinde ise kanuninin yaptığı seferlere dair müstakil eserler ortaya çıkmasının yanı sıra Kanuninin Belgrad’ı ve Rodos’u fethetmesinin üzerine tarihler yazılmıştır. Osmanlı tarihinin en büyük bürokratlarından birisi olan Celalzade Mustafa’nın yazdığı eser kanuni dönemi olaylarının büyük bir kısmını anlatmaktadır. Barbaros Hayrettin paşa hayatta iken kanuni’nin isteği üzerine hatıralarını kaleme almış olduğunu yine bu kaynaktan öğrenebilmekteyiz. Bunların yanı sıra Kanuni’nin son seferi ve ölümü birçok bağımsız esere konu edinmiştir. Osmanlı devletinin önem arz eden ve en  büyük deniz zaferi olan Kıbrıs adasının fethi üzerine de çeşitli tarihler kaleme alınmıştır.

II. Mahmut döneminde yeniçeri ocağının kaldırılması hakkında birçok tarih yazılmıştır. Yine İkinci Mahmut döneminin bir diğer önemli meselesi olan Mora’daki Rumların ayaklanması da tarihçilerin kaleme aldığı konudur.

XVIII. Yüzyıla gelindiğinde ise sır katipleri tarafınan kaleme alınan padişahların hayatlarının gün gün tutulduğu Ruznameler yazılmaya başlanmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir